Të tjera ndryshime surprizë pritet të
mbërrijnë në Kuvend. Kësaj radhe në
“shënjestër” është vetë
rregullorja e Kuvendit që do të kodifikojë
procedurën e amendimit të Kushtetutës. Deputeti Fatmir
Xhafaj zbulon për herë të parë surprizën
që ende nuk ka mbërritur në Kuvend. Deputeti socialist,
Fatmir Xhafaj, në të njëjtën kohë edhe
sekretar për marrëdhëniet ligjore të kësaj
partie, zbulon për herë të parë propozimin e
guximshëm të një grupi deputetësh, të
cilët tashmë kanë vendosur të propozojnë
ndryshimin e rregullores së Kuvendit. Ndryshime që kanë
të bëjnë pikërisht me procedurat që duhen
ndjekur në rastet e rishikimit të ligjit themelor të
shtetit. Dokumenti, është një projekt që afron disa
shtesa dhe ndryshime në rregulloren e Kuvendit të miratuar
që në mesin e dhjetorit të vitit 2004. Debati që
pasoi amendimet e fundit kushtetues, e bëri edhe më të
mprehtë nevojën për ndërhyrje në
këtë rregullore, që mbi të gjitha, synon të
kodifikojë rrugët që duhet të ndjekë një
proces i tillë në të ardhmen. Janë të
paktën tre nene që rishkruhen, ku më i prekuri
është ai që mban numrin 77 që bën fjalë
për shqyrtimin e propozimeve për rishikimin e
Kushtetutës, debatin e përgjithshëm në seancë
plenare, komisionin e posaçëm për rishikimin e
Kushtetutës, shqyrtimin e projektligjit në komision dhe
miratimin e tij në seancë plenare. “Të gjitha
ndryshimet në thelb nuk mbyllin një derë –
rishikimin e Kushtetutës – por vendosin rregulla të
prera dhe të qarta për hapjen e saj. Krijojnë
mundësinë e transparencës më të madhe,
tërheqjes së mendimit alternativ dhe të specializuar dhe
e bëjnë dokumentin themeltar të shtetit shumë
më imun ndaj ndërhyrjeve në të për shkak
të nevojave politike të ditës, nga cilado
mazhorancë e mundshme. Rregullorja aktuale përcakton
procedurat për procesin ligjvënës të
zakonshëm, por nuk përcakton rregulla të posaçme
për procesin e propozimit, shqyrtimit dhe miratimit të
amendimeve kushtetuese, ndërkohë që vetë
Kushtetuta, ka një parashikim të posaçëm për
të njëjtën gjë”, thotë Xhafaj, duke
shpjeguar idenë e re të ndërhyrjes në rregullore.
Ai thekson se një qasje e tillë është
plotësisht e mundshme dhe se në këtë
mënyrë mbushet dhe një vakuum që ishte i
ndjeshëm në rregulloren e Kuvendit. Sipas tij, ndryshimet
që do të propozohen së shpejti, bazohen në faktin
se modeli i Kushtetutës shqiptare futet në tipat e
kushtetutave të ngurta apo të forta dhe si e tillë, ajo
nuk lejon lehtë ndërhyrje në të. “Nisur nga
vendi që zë Kushtetuta në hierarkinë e normave, nga
konsiderimi i saj si ligji themelor i shtetit, nga vendosja e
barrierave normative të forta për amendimin e pareshtur
të saj, edhe ndërhyrjet për ndryshim, në
praktikën e vendeve demokratike, konsiderohen si procese të
cilat kërkojnë një procedurë politike,
konstitucionale dhe parlamentare të veçantë”,
thotë deputeti Xhafaj, sipas të cilit, duke theksuar e
nënvizuar një gjë të tillë, nuk do të
thotë se duhet të krijohen pengesa edhe atëherë kur
rrethanat apo dinamika e vetë shoqërisë afron detyrimin
për domosdoshmërinë e rishikimit të saj. Deputeti
socialist, Xhafaj, pranon se për projektin e punuar,
është tërhequr po një ekspertizë nga më
të mirat e mundshme në vend, por dhe që është
konsultuar gjerësisht me praktikën ndërkombëtare.
Xhafaj thotë se projekti është i hapur edhe për
vërejtje dhe propozime alternative që do të synonin
përmirësimin e tij. Sipas tij, procesi për rishikimin e
Kushtetutës, sipas eksperiencës perëndimore, kalon
në disa faza. “Duhet të jetë e qartë se pse
duhet hedhur një hap i tillë, çfarë problemesh
kanë dalë dhe në çfarë mënyre u jepet
përgjigje me ndryshimin e kushtetutës. Vetëm nëse
kjo nevojë pranohet, atëherë hidhet hapi i dytë,
krijimi i një komisioni ad hoc për reformën kushtetuese
që përfshin parlamentarë dhe
konstitucionalistë”, thotë ai. Rregullorja e rishikuar
e Kuvendit do të ndalojë taksativisht procedurën e
përshpejtuar për rishikimin e kushtetutës. Nisma
për këtë qëllim mund të merret nga jo më
pak se një e pesta e deputetëve. Por kjo nismë do
të debatohet në Kuvend e mbrojtur nga nismëtarët e
saj dhe mund të pranohet vetëm kur shumica absolute e
Kuvendit e miraton atë. Dhe ky është vetëm fillimi
i rrugës, sepse projektligji shkon për shqyrtim në
komisionin e posaçëm parlamentar për rishikimin e
Kushtetutës, i cili do të drejtohet nga kryetari i Kuvendit
dhe do të përfshijë anëtarët e komisionit
të ligjeve dhe deputetët e këshillit parlamentar të
legjislacionit.
